Schoonschrift over Zionsburg

Het voorwoord van De Mooij verdient een paar kanttekeningen en zelfs weerwoord, omdat er enkele beschuldigingen in staan. Het is aanvankelijk een degelijke samenvatting van de geschiedenis die voorafgaat aan Ewalds dood, hoewel het tamelijk plichtmatig geschreven is. De Mooij vergeet helaas saillante details, zoals het feit dat de dochters van Lodewijk Marggraff en dus de zusters van Ewald oorspronkelijk ingeschreven stonden in het dienstbodenregister van Vught. Daar kunnen de dames niets aan doen, maar was te wijten aan Lodewijk die weigerde met hun moeder in het huwelijk te treden.

Er werkten drie gezusters Schran op Zionsburg, allen afkomstig uit Duitsland waar in de jaren twintig grote werkeloosheid was. Voor Ewald aanleiding om de grap te maken dat hij niet zeker wist of alle zusters wel dezelfde moeder hadden. Zijn zussen gingen echter gewoon naar school in Vught of Den Bosch en deden vrijelijk mee aan tennis en paardrijden met kinderen uit de buurt. Een ongelukkige jeugd hadden ze niet. Pas later trad Lodewijk alsnog met Catharina Schran in het huwelijk, ook omdat de wetgeving rond Duitse dienstbodes veranderde. Daar was wel enige druk voor nodig. Ewald vertelde dat hij met zijn moeder al op weg was naar het station om met al haar kinderen de trein terug naar Duitsland te nemen, toen de chauffeur van Lodewijk hen alsnog kwam ophalen.

Overigens werd Ewald na zijn geboorte wel erkend als zoon, want in de traditie van de Marggraffs waren stamhouders zeer belangrijk voor het behoud van het familiebezit.

Brand in het Landhuis

Het voorwoord van De Mooij maakt een wonderbaarlijke draai als hij het bestuur onder leiding van de zusters Marggraff beschrijft, na de brand in het landhuis en de dood van Ewald eind 2003. Samen met de adviseurs van Ewalds banken en personen die zichzelf als adviseur aanboden…

Een eigenaardige formulering, want Ewald had in Nederland één bankier: Donald van Kollem. Deze bankier beheerde Nederlandse beleggingen en wist de weg naar Barclay in Geneve en Banque Sarasin in Basel. Later is Van Kollem nog even bestuurder geweest van de Marggraff Stichting, vooral om de lieve vrede te bewaren tussen de twee gezusters Marggraff die hevig kibbelden over kleinigheden. Ze bereikten zelden overeenstemming over belangrijke keuzes en hielden pottenkijkers buiten de deur. De andere twee zusters waren al te oud en niet meer geschikt als bestuurder.

Hulp werd verder vanzelfsprekend aangeboden door diverse mensen die voorheen al met Ewald gewerkt hadden. Zo was er de voormalig belastinginspecteur Leo Neve die door Ewald en Gerrit van der Valk was overgehaald om zich als zelfstandig adviseur te vestigen. Neve wordt door vriend en vijand beschreven als deskundig bij uitstek in fiscale constructies. Het was dan ook geen verrassing dat zijn naam genoemd werd bij de offshoreleaks in de Panama Papers. Zijn vakkennis werd door Ewald benut en later was Neve ook de zusters Marggraff van dienst.

Een andere dienstverlener die behulpzaam wilde zijn, was Emiel van Uden die fungeerde als klusjesman en chauffeur van Ewald. Deze Van Uden is waarschijnlijk degene die de brandweer een sleutel van de voordeur aanbood. Enkele dagen eerder had hij Ewald nog naar een begrafenis gereden, dus hij wist dat de bewoner van Zionsburg in het weekend van de fatale brand gewoon thuis was. Van Uden (lokaal bekend met de bijnaam het petje) bood de zusters Marggraff zijn diensten aan en is daarvoor in 2004 ruimhartig beloond.

Huisvriend

Ook genoemd mag worden Boudewijn Reijenga die als tuinman en huisvriend van Ewald jaren op het landgoed kwam. Reijenga heeft lang een aparte pagina over Ewald beheerd, vol foto’s die hij op Zionsburg bij het oud papier gevonden had.

Na de dood van Ewald zocht Boudewijn contact met de zusters, omdat hij ervan overtuigd was dat hun broer veel geld in het buitenland verstopt had. Veel later bleek dat hij gelijk had, maar dat wisten de zusters wel. Zelf hadden ze namelijk ook miljoenen in de Alpen verstopt; een slordige twee miljoen euro voor elke zus. Tedje had het zelfs in een aparte Stiftung in Liechtenstein ondergebracht, genaamd naar haar twee kinderen.

INKEER

Dat geld is op aandringen van Frits Bevort teruggebracht naar Nederland met hulp van voormalig FIOD-rechercheur Ton Apeldoorn, deskundig dienstverlener in relatie tot de zogenaamde Inkeer-regeling. Dat de Treuhand geen fabel is, blijkt ook uit de rol van Ton Apeldoorn. Deze voormalig FIOD-inspecteur vestigde zich in 2005 als zelfstandige met Financieel Onderzoeks Bureau Apeldoorn (FOBA) om rijke Nederlanders te helpen bij het terughalen van hun verstopte gelden uit belastingparadijzen – zie Volkskrant. In 2008 citeert De Limburger hem.

“Volgens Apeldoorn zijn er ongeveer 200.000 Nederlanders die fiscaal bankieren in het buitenland. De bekendste bestemmingen zijn Zwitserland, Liechtenstein, België, Monaco, Oostenrijk en de Kanaaleilanden. <> Apeldoorn heeft berekend dat Nederlanders ongeveer 27 miljard euro aan zwartgeld op buitenlandse banken hebben staan. Hij baseert zich op de bedragen die via de zogeheten bronbelasting Nederland zijn binnengekomen. Een aantal landen in Europa heft volgens afspraken uit 2005 bronbelasting op bankrekeningen van buitenlanders. Driekwart van het bedrag wordt afgedragen aan het land van herkomst. Deze belasting geldt echter alleen voor personen en niet voor stichtingen. In de zaak Liechtenstein, die nu zoveel opschudding heeft veroorzaakt, blijkt dat het geld op rekening van stichtingen staat.”

Later ging Apeldoorn de Aghina’s helpen met hun belastingaangifte. Hij is toen zelfs door een kantonrechter benoemd als bewindvoerder van de bezittingen van de inmiddels zelf ook vermogende Tedje Aghina-Marggraff. Apeldoorn werd daarbij bijgestaan door de juristen van de Marggraff Stichting. Tevens is hij betrokken bij de afwikkeling van de nalatenschap van Jan Lodewijk Aghina die overleden is in 2022.

Rondleiding

In de hofhouding rond de dames nam Boudewijn Reijenga een aparte positie in, want het was niet helemaal duidelijk wat zijn relatie met Ewald was. Wel was evident dat hij diverse spullen uit Zionsburg meegenomen had, tot en met oude rijbewijzen van Ewald. Boudewijn claimde later zelfs auteursrecht op foto’s van de familie. Een verward mens. Ook vertelde de voormalige huisvriend van Ewald dat hij bedreigd werd, zonder duidelijk te maken waarom en door wie.

Toen er in 2016 een rondleiding op Zionsburg georganiseerd werd, maakte Boudewijn zelf uitnodigingen die hij aan vrienden uitdeelde, inclusief Rob Bartol van Omroep Brabant. Daar heeft de omroep later excuus voor aangeboden. Museum Vught beweert nog steeds dat deze rondleiding een initiatief van Reijenga was. Boudewijn is herhaaldelijk benaderd om zijn verhaal te vertellen voor de podcast Brand in het Landhuis, maar hij hield zich verborgen. Hij heeft natuurlijk veel informatie die anderen niet hebben, maar hij heeft ook een levendige fantasie en de neiging om de halve waarheden van Ewald te herhalen. Onder andere over de internering na de oorlog.

Achteraf noemt Boudewijn de zesdelige serie van de podcast ‘in scene gezet’ of een ‘onafhankelijke vertelling’, afhankelijk van zijn stemming.

Het gedoe over de rondleiding op Zionsburg was waarschijnlijk reden voor de licht ontvlambare Bartol om jaren later de podcast van de NPO dwars te zitten. De verslaggever heeft nog even een pagina vol sneren over de podcast online gehad, maar inmiddels is alles verdwenen. Ook Bartol zelf lijkt van de aardbodem verdwenen.

Daarnaast was er natuurlijk nog Frits Bevort van Natuurbouw die Ewald in de voorafgaande jaren geholpen had met het beheer van talloze gronden, ruilverkavelingen, omgevallen bomen, het omstreden fietspad (pdf) van Vught naar Boxtel en zijn verzameling schilderijen. Bevort en zijn zoon Hein namen meteen het voortouw om alles in en rond Zionsburg te beschermen tegen brandjutters uit Vught. Frits heeft zich bovendien voor de familie ingezet die de wens van Ewald wilde realiseren om op Zionsburg begraven te worden. Dat stelde de familie zeer op prijs.

Ook genoemd mag worden rentmeester René Bezemer die het grondbezit gewaardeerd heeft voor de erfbelasting en de dames adviseerde. Deze kleurrijke ondernemer runt nu Paleis van de Weemoed in Amsterdam.

Last but not least was daar nog advocaat Huib van Olden die de dames de eerste jaren na het overlijden van hun broer juridisch bijstond. Het was zijn voorstel om bankier Van Kollem te benoemen in het bestuur van de stichting. Tussen 2010 en 2022 was Van Olden wethouder voor het CDA en loco-burgemeester van Den Bosch. Thans is hij directeur-bestuurder van Kasteel Amerongen. Ook deze Zwanenbroeder is geen man die zichzelf opgedrongen heeft aan de gezusters Marggraff, zoals De Mooij suggereert.

Opdringerige adviseurs & het oor van de familie

Met de keuze voor de omschrijving adviseurs die zichzelf aanboden neemt De Mooij bedoeld of onbedoeld een voorschot op meer denigrerende opmerkingen. Zo beweert hij even later dat herstel van het landgoed en park volgens adviseurs die inmiddels het oor van de familie hadden veel te duur was. Bijna had de gemeente Vught zich laten verleiden om projectontwikkeling toe te staan op het landgoed Zionsburg en Elzenburg.

Dat is een eigenaardige voorstelling van zaken, als we beseffen dat in de periode die De Mooij beschrijft niet bekend was dat een Treuhand in Liechtenstein via de Stichting Greenlandscape in 2015 sponsoring van vele miljoenen zou aanbieden aan de Marggraff Stichting. Daarmee werd later de wederopbouw van Zionsburg mogelijk gemaakt.

De Mooij prijst in zijn voorwoord restauratie-architect Arjan Oosterhof, niet toevallig ook degene die het Mastboomhuis in Oud-Gastel heeft gerestaureerd. Het geheugen van De Mooij lijkt wat mankementen te hebben, want hij was notabene voorzitter van de Mastboom-Brosens Stichting toen deze architect zijn werk deed.

De Mooij verzuimt verder te vertellen dat veel voorwerk voor de restauratie van Zionsburg is verzet door architect Diederik Six, toevallig ook een Zwanenbroeder. Six heeft zich jaren ingezet voor de wederopbouw. Hij was gevraagd op aanraden van Roderick van de Mortel, burgemeester van Vught en een prominente Zwanenbroeder. Six heeft ook schetsen gemaakt voor bebouwing op Elzenburg. Op zijn beurt heeft Six de naam van advocaat Harm Bruggink genoemd in een mail aan Hein Bevort die eind 2014 een fiscaal expert zocht om de Marggraff Stichting om te vormen tot ANBI.

Erfbelasting

Er was aanvankelijk onvoldoende geld voor de wederopbouw van Zionsburg, omdat de Marggraff Stichting in haar vroege jaren bijna veertig miljoen aan erfbelasting heeft betaald. De zusters en hun hofhouding moesten roeien met de riemen die overgebleven waren. Daarom deed het oude bestuur (en Frits Bevort met zoon Hein in het bijzonder) aan projectontwikkeling, dat had De Mooij kunnen weten als hij degelijk onderzoek had gedaan. Daarom zijn er plannen gemaakt voor het Kops Plateau en Herenboeren. Daarom wilde men bouwen op Elzenburg en ook op Wolvenbos bij Berlicum.

Dat geldgebrek had bij De Mooij bekend kunnen zijn toen hij bestuurder werd, want rallye-maatje Pieck van Hoven was sinds zijn aanstelling in 2007 als rentmeester van de stichting op de hoogte van de financiën bij de Marggraff Stichting. Van Hoven was ook betrokken bij de plannen die in 2011 bij de gemeente werden besproken (zie krantenbericht), dus hij kan vijftien jaar na dato niet de vermoorde onschuld spelen. Alle belangrijke cijfers kwamen samen bij VHNO.

Ook wist Pieck van het onverwachte fortuin dat in 2015 opdook uit Liechtenstein. Van Hoven en De Mooij kende elkaar reeds van de Mastboom-Brosens Stichting waar ook aan projectontwikkeling werd gedaan met erfenisgelden die een heel andere bestemming hadden. Henri Mastboom wilde dat zijn vermogen voor de bevordering van heemkunde in Brabant benut werd, niet voor speculatie met onroerend goed in Oud-Gastel.

Dat Charles de Mooij later op zijn vingers getikt werd omdat er (volgens de Volkskrant) in 2021 maar liefst € 750.000 uit het Ambitiefonds van het Noordbrabants Museum was overgeheveld naar een potje waaruit zijn adviseursloon en pensioen betaald moest worden in het kader van een royale seniorenregeling, maakt hem de laatste persoon die met modder naar andere bestuurders mag gooien.

“Een kras op mijn ziel”

De uitdrukking wie zonder zonde is, werpe de eerste steen, lijkt aan De Mooij echter niet besteed. In het interview met Brabants Dagblad bij zijn afscheid als museumdirecteur vertelt hij dat de beschuldigingen in de podcast een kras op zijn ziel hebben veroorzaakt.

Geheel vlekvrij was die ziel niet, want in zijn nadagen als voorzitter van de Mastboom-Brosens Stichting heeft het bestuur de statuten laten aanpassen bij een notaris die voorheen zelf bestuurder van die stichting was: Lilian de Roy van Zuidewijn-Minis. Niet zuiver. Dat was bekend bij notaris Maarten van den Oord uit Den Bosch die De Mooij opvolgde als voorzitter en in de krant bezwaar maakte tegen de podcast. Ook een Zwanenbroeder.

Bij de Marggraff Stichting heeft het nieuwe bestuur met museumdirecteur De Mooij bovendien geprobeerd een culturele bestemming te geven aan de gelden, terwijl het doel toch echt natuurbeheer was. Ook niet correct. Daar heeft de Belastingdienst uiteindelijk een stokje voor gestoken.

De Mooij heeft blijkbaar geen moeite met doelverschuiving als het in zijn kraam te pas komt. In het voorwoord van het openingsboekwerk schrijft hij: “Overheden en enkele externe adviseurs maakten zich al geruime tijd zorgen over de interne gang van zaken binnen de Marggraff Stichting en haar werkmaatschappij, Marrobel. Het was duidelijk dat enkele bestuurders en hun relaties plannen ontwikkelden die op gespannen voet stonden met de belangen en doelstellingen van de stichting.“

Dat zijn nogal beschuldigingen. Wie zijn deze overheden en externe adviseurs die zich zorgen maakten?

Een opvallende naam die in dit dossier vaker opduikt, is die van Roderick van de Mortel. Als burgemeester van Vught had deze Zwanenbroeder er alle belang bij dat de rotte kies in het centrum van zijn dorp (de restanten van Zionsburg) getrokken werd. Het is voor een bestuurder als Van de Mortel niet vreemd dat hij Facebookvriendjes wordt met Angelina Aghina (het nichtje van Ewald die inmiddels voorzitter is bij de Marggraff Stichting) en dat hij streeft naar een mooie restauratie van Zionsburg. Zeker als je beseft dat haar moeder Tedje Aghina-Marggraff zich jaren verzet heeft tegen deze restauratie. Zij liet de geblakerde ruïne van Zionsburg staan om de gemeente te herinneren aan de slechte behandeling van de familie na de bevrijding. Maar dat Roderick zich achter de schermen bemoeit met het bestuur van de Marggraff Stichting is minder fraai.

Nieuw bestuur voor een ANBI

Toen de Marggraff Stichting in de zomer van 2017 wilde overschakelen naar de ANBI-vorm (een algemeen nut beogende instelling betaalt geen erfbelasting) maakte een aantal mensen gebruik van de gelegenheid om Angelina te voorzien van een vooraf opgestelde machtiging, zodat zij haar moeders stem kon meenemen naar de bijzondere bestuursvergadering. Die dubbele bevoegdheid gebruikte ze om de zittende bestuurder Frits Bevort te ontslaan en drie nieuwe bestuurders aan te stellen. Deze nieuwe bestuurders waren grotendeels onbekenden voor de familie. Zij werden voorgedragen door rentmeester Pieck van Hoven en huisjurist Harm Bruggink.

Bruggink had een aparte positie. Hij was ingehuurd door Bevort vanwege zijn expertise met erfbelasting en ANBI’s. Niet bekend was dat Harm Bruggink ook bestuurder was bij de Stichting Landgoed Baest die het bezit van de familie Van de Mortel beheerde; zijn naam is pas later ingeschreven in het Handelsregister. Voorzitter van deze stichting is de eerdergenoemde Roderick van de Mortel. Eigenaardig is dat deze stichting wel een landgoed beheerde, maar het eigendom van dat landgoed was verdeeld over de weduwe en de dochter van Jan-Hein van de Mortel. Na het overlijden van Jan-Hein in 2018 is dat eigendom alsnog overgegaan op de stichting, een ongebruikelijke constructie.

Samen met rentmeester Pieck overtuigden burgemeester Roderick en huisjurist Harm bestuurder Angelina Aghina van de Marggraff Stichting om eerst haar moeder een volmacht te laten tekenen en vervolgens haar mede-bestuurder Bevort te ontslaan. Dat is de coupe die in de podcast Brand in het Landhuis beschreven wordt. Het lijkt evident dat deze passage kwaad bloed heeft gezet.

Fris bestuur: passief beheer

Na de bestuurswisseling die mogelijk werd gemaakt door Angelina met haar volmacht was moeder Tedje Aghina-Marggraff ontstemd. Zij wilde haar vertrouweling Bevort terug in het bestuur en vroeg rentmeester Pieck van Hoven om te vertrekken. In zijn plaats schoof in het najaar van 2017 museumdirecteur Charles de Mooij aan bij de bestuurstafel, zodat het aantal oude en nieuwe bestuurders in balans zou zijn. Eigenaardig als we beseffen dat jurist Harm Bruggink lange tijd voor vijf bestuurders gepleit had. Nu waren het er dus zes.

Dankzij bemiddeling van advocaat Berth Brouwer (die het bestuur van de stichting al sinds 2012 bijstaat bij vraagstukken over organisatie en beleid) komen Angelina en Frits Bevort tot overeenstemming. Het nieuwe contract wordt op 5 december 2017 ook getekend door penningmeester Piet de Coninck.

Lang duurde de wapenstilstand niet, want het nieuwe bestuur maakte een einde aan de vele initiatieven van Bevort. De nieuwe bestuurders verweten hem hobbyisme. Alle plannen gingen de lade in. Het project Herenboeren werd losgekoppeld van de stichting. In het beleidsplan 2018-2023 staat expliciet dat het bestuur een passief beleid voor ogen heeft: Binnen dit passieve beheer past in beginsel niet het ontwikkelen van nieuwe projecten en het doen van investeringen in bedrijven. Deze investeringen hebben een ongewenst risicoprofiel.

Maar toen even later de koning een bezoek bracht aan Herenboeren Wilhelminapark waren de bestuurders maar wat graag bereid om een handje te schudden. Charles de Mooij voorop. Het was heel attent van Angelina Aghina om Frits Bevort ook uit te nodigen, en kleinzielig van het nieuwe bestuur om deze uitnodiging ongedaan te maken.

In volgende beleidsplannen is het zure standpunt over een passief beleid overigens verwijderd. Daar geeft de stichting ineens blijk van interesse in de energie- en voedingstransitie. Had de Marggraff Stichting dus gewoon betrokken kunnen blijven bij Herenboeren.

Waarheidsvinding of wraak?

In de loop van 2018 ontstond een conflict tussen de oude en de nieuwe bestuurders die als-het-ware met terugwerkende kracht rekenschap eisten voor keuzes en betalingen uit het verleden. Dat de zusters Marggraff tevreden waren met de oude manier van werken telde niet mee. Toen in de podcast begin 2019 ook nog eens vraagtekens werden geplaatst bij de bestuurswisseling waren de rapen gaar. Daarin zijn immers namen genoemd van bestuurders en adviseurs uit de hofhouding.

Rentmeester Pieck van Hoven sprak direct na de laatste uitzending neerbuigend over een poppenkast, opgetekend door het Brabants Dagblad. De altijd wakkere juristen van de Marggraff Stichting eisten van de NPO een rectificatie. Ze mochten een opmerking toevoegen op de webpagina van de podcast – inmiddels verwijderd. De rechtszaken nadien worden door woordvoerder Jan Pommer gepresenteerd als waarheidsvinding, maar het is evident dat een aantal mensen uit is op wraak. Dat werd door penningmeester Piet de Coninck van de Marggraff Stichting bevestigd in de hoorzitting van de Ondernemingskamer, zoals in april 2024 opgetekend door het Brabants Dagblad. “Alle publiciteit rondom deze zaak heeft ons persoonlijk beschadigd. Ook wij willen hier graag een streep onder zetten. Daar is iedereen bij gebaat, maar we wachten eerst de uitspraak af. Die kan namelijk leiden tot genoegdoening en rectificaties.”

Aernout Vink, voorzitter van de Ondernemingskamer, constateerde volgens het Brabants Dagblad dat het uitgevoerde onderzoek maar weinig handvatten biedt waaruit blijkt dat de Marggraff Stichting door het beleid van vader en zoon Bevort benadeeld is. “Het is lastig hier een vinger achter te krijgen. Wat gaat er nu eigenlijk gebeuren? Stel dat uit de uitspraak blijkt dat er twijfels zijn over de wijze waarop het bedrijf gevoerd is, de administratie, tegenstrijdige belangen en vertegenwoordigersbevoegdheid. Is dan het plan om vervolgens weer een procedure te beginnen? Of gaat het hier om het incasseren van de kosten van het onderzoek?”

Vice-voorzitter Pommer beweert keer op keer dat een gesprek mogelijk is, maar de onderhandelaars van de stichting spreken een andere taal. Pogingen om tot een rationele en redelijke oplossing te komen, worden na de uitspraak van de Ondernemingskamer stelselmatig afgewezen door De Coninck en Bruggink. Zij gaan door ‘tot er niks meer te halen is…‘

Daar komen we binnenkort op terug in Waarheidsvinding of Wraak. Dan behandelen we ook de rol van de Raad van Advies ofwel de Raad van Toezicht die op afstand gehouden lijkt te worden. Charles de Mooij is sinds januari 2026 ook lid van de Raad, samen met nieuwkomer advocaat Carina Vrieling. Zij is gespecialiseerd in juridische en fiscale vraagstukken rond landgoederen. Op de bestuurszetel van De Mooij zit nu Daan van Baarsen die tot april 2025 financieel directeur van de Efteling was. De stichting zal het nieuwe bestuur waarschijnlijk bekend maken als het jaarverslag uitkomt. Er moeten ook bestuurders vervangen worden, want de duur van het bestuurslidmaatschap is statutair beperkt.

Miljoenen uit Liechtenstein

Kijken we naar het conflict zelf, dan is het niet veel meer dan een vaker voorkomend verschil van mening over het te voeren beleid. Pommer is pas later toegevoegd aan het bestuur, dus hij zal zich ook verbazen over de felheid van het conflict. Hij beweert te streven naar een Schoon Schip. Tegelijk kost het de oud-burgemeester geen moeite om net te doen alsof hij niet weet wie die sponsor is van de vele miljoenen die aan de herbouw van Zionsburg zijn besteed.

Penningmeester Piet de Coninck beweert in het Brabants Dagblad dat het bestaan van een rijke Treuhand een hardnekkige fabel is. De correspondentie over dat onderwerp zou in het kader van de gewenste waarheidsvinding ook eens geopenbaard moeten worden. Het beleid van de Bevorts is immers in 2015 uitgebreid onderzocht door de vertegenwoordigers van deze Treuhand. Die vonden dat de familie prima behandeld was en het bezit beheerd werd in de geest van de Marggraffs. Anders was deze geldkraan nooit opengedraaid.

Dezelfde penningmeester heeft er ook een afwijkende kijk op het beheer van de Marggraff-bezittingen: “Landgoederen zijn pas iets waard als ze iets opleveren. Ik zou verschillende bossen niet eens voor niets willen hebben. De meeste kosten op dit moment alleen maar geld.” Een eigenaardige klacht als je toegang hebt tot meer dan honderd miljoen euro.

Ewald draait zich om in zijn graf.

Hoe het ook zij: dankzij de inzet van de Bevorts is de erfbelasting afgewikkeld zonder gedwongen verkoop van gronden, zijn de zusters en de nazaten Angelina en Lodewijk goed verzorgd, zijn er verdienmodellen ontwikkeld met maatschappelijke ondernemingen zoals Herenboeren en is de kraan naar sponsoring vanuit de Treuhand opengedraaid. Toch is het zittende bestuur er op uit om hen alles af te pakken; eindeloos door te procederen tot ze op straat staan. Wat heeft dat met waarheidsvinding te maken?

In het jaarverslag over 2025 erkent het bestuur van de Marggraff Stichting dat aan alle gevoerde rechtszaken tegen de voormalige bestuurders een stevig prijskaartje hangt. “Ter nadere toelichting op de cijfers merken wij op dat op geconsolideerd niveau aanzienlijke kosten voor externe advies zijn gemaakt, om inzicht te verkrijgen in het door voormalige bestuurders gevoerde beleid en de gevolgen daarvan.” Wie de uurtarieven van de betrokken adviseurs en advocaten kent, verbaast zich daar niet over.

Een bijkomend nadeel van deze procedeerdrift is dat het nieuwe (en zittende) bestuurders afschrikt. Waarom zoveel geld besteden aan waarheidsvinding terwijl tegelijk de waarheid verhuld wordt?

Kleurloos in een kleurrijk verhaal

Overigens is ook dit verslag weer een illustratie van het verschijnsel dat er vele accountants, juristen en andere bureaucraten zijn die zich graag associëren met illustere figuren zoals Jeroen Bosch, Vincent van Gogh en Ewald Marggraff, terwijl ze zelf bij voorkeur onzichtbaar op de achtergrond aan de touwtjes trekken. In de podcast Brand in het Landhuis horen we Charles de Mooij zeggen: “Je moet een broedende kip niet storen.” Daarmee vergooide hij een unieke kans om een flamboyante gastheer te zijn van de meest populaire podcast in Nederland tot dusver.

In plaats daarvan verstopt de voormalig museumdirecteur zich achter advocaten en accountants die de podcastmakers het leven zuur maakten en geen dag verspild hebben om iedereen die iets met Ewald of zijn zuster van doen hadden juridisch te intimideren. Alles onder het motto: passief beheer.

Reden te meer om deze site in te zetten voor een gebalanceerde waarheidsvinding die ruimte biedt aan tegenspraak, kritiek en polemiek. We zien reacties graag tegemoet!

We hebben ons verhaal verrijkt met illustraties van Jheronimus Bosch, den duvelmaker die lid was van de Zwanenbroeders en satire niet schuwde. We veronderstellen dat deze Jeroen een hekel had aan schijnheiligheid en daarom de spot dreef met wereldse huichelaars en zondaars, met hoge en lage geestelijken. We weten ook dat er in Vughtse bestuurderskringen en bij de Zwanenbroeders in Den Bosch wordt meegelezen.